موضوعي كه مدتيست فكرم را مشغول كرده، بحث هويت در معماريست. تصور مي كنم اين بحث مدتيست كه در جامعه ي حرفه اي معماري بالا گرفته و يا حداقل، يكي از موضوعاتيست كه زياد به آن اشاره مي شود. چند ماه پيش - درست يادم نيست شايد 7 يا 8 ماه يا بيشتر- توي يكي از جلسات خانه ي هنرمندان كه به معرفي آثار دكتر صارمي اختصاص داشت، يكي از حضار با لحن خيلي تندي صارمي را مورد خطاب قرار داد كه شما به مقوله ي هويت ايراني بي توجه هستيد و جملاتي از اين قبيل(نقل به مضمون) محور بحث هم طرح ميدان شهداي دكتر صارمي بود ( در مشهد) صارمي بعد از صحبتهايي كه مطرح كرد گفت من عنصر يا الماني پيدا نكردم كه با قرار دادن آن توي طرح، پروزه ايراني شود( باز هم نقل به مضمون).
كه اتفاقا من توي مطلبي كه در شرق نوشته بودم به اين جمله اشاره كردم. البته اين كه اين عبارت از زبان دكتر صارمي مطرح بشود با توجه به سوابق تحصيلي و حرفه اي صارمي و نسلي كه صارمي به آن تعلق دارد، در جاي خود قابل تحليل است.
من تصور مي كنم، مقوله هويت در معماري، پيش از آنكه به حوزه ي طراحي معماري اختصاص داشته باشد، به حوزه ي فلسفه معماري تعلق دارد. بنابرين، موضوعي كه اهميت مي يابد، مثل هر مقوله ي فلسفي ديگر، طرح صحيح پرسش فلسفي ست. يعني شايد اين پرسش خيلي درست نباشد كه ما يك طرح معماري را ببينيم، بعد از طراح آن بپرسيم شما براي مطرح كردن هويت ايراني در اثرتان چه تدابيري انديشيده ايد. بعد مثلا طراح توي موضعي قرار بدهيم كه پاسخ بدهد من المان يا سمبل خاصي پيدا نكردم كه ... الخ. لابد بعد مي شود پرسش و پاسخ را ادامه داد و پرسيد مگر قرار بود شما با قرار دادن يك سمبل خاص به اثر هويت ايراني بدهيد؟ ... چند وقت پيش توي جلسه ي دفاع يكي از دوستان كه ساختماني توي بافت قديم اصفهان طراحي كرده بود، يكي از اعضاي هيات داوري حرف بامزه اي زده بود. گفته بود من احساس مي كنم اين طرح يك كمي طاق و قوس كم دارد!
من تصور مي كنم چه در مورد سوالي كه از صارمي پرسيده شد و چه اين رويكرد اخير، طرح پرسش درست صورت نگرفته است. من مدعي نيستم كه ما در حال حاضر به نقطه اي رسيده باشيم كه بتوانيم درست با اين موضوع بپردازيم. من فقط قصد دارم با نگاهي به پيشينه ي اين دغدغه و زمينه هاي پيدايش آْن، نكاتي را در اين زمينه مطرح كنم ...

ادامه دارد